“Zie ginds komt de stoomboot, uit Spanje weer aan. Hij brengt ons Sint Nicolaas, ik zie hem al staan. Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer. Hoe waaien de wimpels, al heen en al weer.”

De hele zomer kijken we al uit naar de gezellige tijd die komen gaat: Sinterklaas. Elke avond voor het slapen gaan tovert Fynn ‘het grote Sinterklaasboek’ tevoorschijn. Een ontzettend leuk illustratief boek waarin we een kijkje nemen in het huis van Sinterklaas in Spanje, het pakhuis met kadootjes en de reis naar Nederland, uiteraard inclusief pakjesavond. Fynn komt nu echt op een leeftijd dat hij het goed snapt. Vorig jaar hebben we pakjesavond al gevierd maar dit jaar kan hij er ook écht naartoe leven. Dat begint met de intocht van Sinterklaas aanstaande zaterdag op tv. Zondag komt hij dan real life aan met zijn stoomboot bij opa en oma in Millingen aan de Rijn. Gek eigenlijk, dat het gevoel dat je vroeger had toen je zelf als kind naar de intocht ging kijken, weer helemaal terug komt.

Nu Sinterklaas dan echt in het land is mag er natuurlijk ook weer gesnoept worden van al die lekkernijen. De pepernoten waren vanaf de zomer alweer in de schappen te vinden. Heel verleidelijk maar mijn stelregel is dat het alleen met de gelegenheid zelf in huis gehaald mag worden. Maar waarom in huis halen als je het ook prima zelf kunt maken? Er zijn allerlei kant- en klare mixen te koop waar je zelf speculaas en pepernoten mee kunt bakken. Nog leuker is het om deze lekkernijen helemaal zelf te maken. Voor mij was het een uitdaging om hier een gezondere receptuur bij te bedenken. Daar is deze lekkere gevulde speculaas uitgekomen. Iets gezonder dan de originele maar nog steeds calorierijk. Dus; geniet met mate zou ik zeggen!

IMG_20161109_163113 (5)

De gezondere twist
In de originele speculaas wordt veel onverzadigd vet, suiker en gewone bloem gebruikt. Ingrediënten waar je lichaam niks mee kan buiten dat het natuurlijk wel een lekkere speculaas maakt. Ik heb gekeken welke ingrediënten je kunt vervangen voor een gezondere variant zodat je én kan genieten maar ook je lichaam voedingsstoffen geeft waar het iets mee kan.
Hiervoor ben ik met de vulling begonnen: het amandelspijs. Normaal wordt dit gemaakt van gemalen amandelen, suiker, water en wat citroenrasp. Eigenlijk allemaal gezonde ingrediënten op de suiker na. Nu is het vervangen van suiker erg lastig omdat daar niet echt een gezonde variant op bestaat. Tegenwoordig worden recepten vaak ‘suikervrij’ genoemd omdat er dan honing, kokosbloesemsuiker of ahornsiroop in wordt gebruikt. Gewone tafelsuiker bestaat uit fructose en glucose. Al deze suikervervangers bestaan ook voornamelijk uit sucrose, fructose en glucose en worden op dezelfde manier door het lichaam verteerd. Er zit wel wat verschil in de glycemische index ten opzichte van gewone suiker maar ook deze cijfers zijn niet geheel betrouwbaar. Dan heb je nog wat sporen van vitamines en mineralen die in deze suikervervangers zitten maar dan moet je er wel zoveel van eten dat je in verhouding teveel suiker binnen krijgt. Suiker blijft dan eigenlijk toch gewoon suiker. Voor de amandelspijs vervang ik de suiker voor dadels. Helaas bevatten ook dadels veel suiker en wordt er vaak nog een plakkerig suikerlaagje omheen gedaan. De reden dat ik ze in het recept gebruik is dat dadels ook veel oplosbare vezels bevatten die goed zijn voor een gezonde stoelgang en je dan in ieder geval minder geraffineerde suiker gebruikt.

Dan het deeg voor de speculaas. De gewone bloem vervang ik door volkorenmeel. Volkorenmeel bevat meer voedingsstoffen dan gewone witte bloem omdat ook het zemel- en kiemgedeelte van de graankorrel wordt gebruikt. Het bevat meervoudige koolhydraten, vezels, B vitamines en ijzer.
Normaal wordt in gevulde speculaas roomboter gebruikt met voornamelijk verzadigde vetten. Nu vervang ik een deel van de roomboter voor olie waar onverzadigde vetten inzitten . Zonnebloemolie is uitermate geschikt voor het gebruik in zoete recepten. Ook is er speciale olie verkrijgbaar voor zoete recepten. Omdat olie op kamertemperatuur niet hard wordt is het veel gezonder maar zorgt het er ook voor dat de speculaas niet zo stevig wordt. Daarom vervang ik een deel door de olie zodat het recept toch meer onverzadige vetzuren bevat. Het andere deel blijft uit roomboter bestaan om toch de lekker smaak te behouden en roomboter op een natuurlijkere manier wordt verkregen dan margarine. Zowel olie als boter bevatten veel calorieën en het maakt dus niet veel uit voor de calorische waarde van de speculaas wat je gebruikt.
Normaal gaat er ook een scheutje melk in. Dit kun je vervangen voor amandelmelk als je een koemelkallergie hebt of lactose-intolerant bent. Ook komt het dan beter in de smaakrichting van de amandelspijs waar ook amandelen in gebruikt worden.
De suiker blijft in dit recept voor het deeg gewoon aanwezig o.a. voor de smaak. Wanneer we dit ook gaan vervangen door dadels wordt de speculaas erg plakkerig en dat is niet lekker. Omdat er (ten opzichte van andere bakrecepten) maar weinig suiker in wordt gebruikt, valt het uiteindelijk ook wel mee.

Al met al een aantal gezondere aanpassingen maar nog steeds blijft het een product waar je met mate van moet eten en vooral met volle teugen van moet genieten!

IMG_20161109_164313 (3)

Recept gevulde speculaas
Ingrediënten:

Amandelspijs
– 100 gram amandelmeel (amandelsnippers kun je eventueel malen in een keukenmachine)
– 100 gram verse dadels
– rasp van een hele citroen en het sap van een halve citroen
– eventueel een lepeltje honing om het wat smeuïger te maken

Speculaasdeeg:
– 200 gram volkorenmeel
– 50 gram donkere basterdsuiker
– 50 ml zonnebloem olie of olie voor zoete bereidingen
– 50 gram roomboter
– 1 eetlepel speculaaskruiden
– 1 eetlepel bakpoeder
– 30 ml amandelmelk
– snufje zout

Garnering:
– ongebrande amandelen
– scheutje amandelmelk

En verder:
– keukenmachine
– oven, voorverwarmen op 180 graden
– taartvorm of vierkante brownievorm

Bereidingswijze:
1. Doe voor de amandelspijs de verse dadels, het citroensap, citroenrasp en het amandelmeel in de keukenmachine en mix tot een korrelige massa ontstaat. Voeg eventueel wat honing toe als het te droog is, zo is het spijs ook wat plakkeriger.
2. Voor het deeg mix je het volkorenmeel, de basterdsuiker, het bakpoeder, de speculaaskruiden en het snufje zout door elkaar met een vork.
3. Voeg aan de droge ingrediënten de olie, de roomboter op kamertemperatuur en de amandelmelk toe, kneed het en vorm een bal van het deeg. Zet het een uurtje in de koelkast zodat het wat kan opstijven.
4. Verdeel het deeg in twee gelijke stukken en rol deze uit op een met bloem bestoven aanrechtblad. Vet de bakvorm in met olie en leg op de bodem wat bakpapier zodat de speculaas niet blijft plakken. Leg de eerste plak in de bakvorm.
5. Rol nu het amandelspijs uit tot een plak ter grote van de bakvorm. Leg dit bovenop de eerste plak deeg in de bakvorm. Leg op het spijs de ander plak deeg en druk lichtjes aan.
6. Garneer de bovenkant met ongebrande amandelen en bestrijk met nog wat amandelmelk.
7. Bak de gevulde speculaas in 20-30 minuten gaar in de oven.

Smullen maar!